Psalm 2
Beven en Juichen
Begrijpen
Oorspronkelijke psalm
De Hebreeuwse tekst met onze letterlijke werkvertaling. Cursieve woorden zijn toegevoegd voor het Nederlands; bij gestippeld onderstreepte woorden staat een korte toelichting.
- Vers 1
לָמָּה גוֹיִם
Waarom naties,
וּלְאֻמִּים ־רִיק׃
en volken iets leegs?
- Vers 2
יִתְיַצְּבוּ מַלְכֵי־אֶרֶץ וְרוֹזְנִים נוֹסְדוּ־יָחַד
Koningen van de aarde stellen zich op, en heersers beraadslagen samen,
עַל־יְהוָה וְעַל־׃
tegen JHWH en tegen zijn .
- Vers 3
נְנַתְּקָה אֶת־מוֹסְרוֹתֵימוֹ
Laten wij hun banden verscheuren,
וְנַשְׁלִיכָה מִמֶּנּוּ עֲבֹתֵימוֹ׃
en hun touwen van ons afwerpen.
- Vers 4
יוֹשֵׁב בַּשָּׁמַיִם יִשְׂחָק
Die in de hemelen zit, lacht;
יִלְעַג־לָמוֹ׃
spot met hen.
- Vers 5
אָז יְדַבֵּר אֵלֵימוֹ בְאַפּוֹ
Dan spreekt hij tot hen in zijn toorn,
וּבַחֲרוֹנוֹ יְבַהֲלֵמוֹ׃
en in zijn brandende woede verschrikt hij hen.
- Vers 6
וַאֲנִי נָסַכְתִּי מַלְכִּי
En ik, ik heb mijn koning aangesteld
עַל־צִיּוֹן הַר־קָדְשִׁי׃
op Sion, mijn heilige berg.
- Vers 7
אֲסַפְּרָה אֶל חֹק
Ik wil vertellen van het besluit:
יְהוָה אָמַר אֵלַי
JHWH zei tot mij:
אַתָּה
Jij bent ;
אֲנִי הַיּוֹם יְלִדְתִּיךָ׃
ik, vandaag heb ik jou voortgebracht.
- Vers 8
שְׁאַל מִמֶּנִּי וְאֶתְּנָה גוֹיִם נַחֲלָתֶךָ
Vraag van mij, en ik geef volken als jouw erfdeel,
וַאֲחֻזָּתְךָ אַפְסֵי־אָרֶץ׃
en als jouw bezit de uiteinden van de aarde.
- Vers 9
תְּרֹעֵם בְּשֵׁבֶט בַּרְזֶל
Je zult hen breken met een ijzeren staf,
כִּכְלִי יוֹצֵר תְּנַפְּצֵם׃
als een pottenbakkersvat zul je hen verbrijzelen.
- Vers 10
וְעַתָּה מְלָכִים הַשְׂכִּילוּ
En nu, koningen, wees verstandig;
הִוָּסְרוּ שֹׁפְטֵי אָרֶץ׃
laat je terechtwijzen, rechters van de aarde.
- Vers 11
עִבְדוּ אֶת־יְהוָה
Dien JHWH met ,
וְגִילוּ בִּרְעָדָה׃
en juich met beven.
- Vers 12
פֶּן־יֶאֱנַף
, opdat hij niet toornt,
וְתֹאבְדוּ דֶרֶךְ כִּי־יִבְעַר כִּמְעַט אַפּוֹ
en jullie vergaan op de weg, want snel ontbrandt zijn toorn.
כָּל־חוֹסֵי בוֹ׃
allen die bij hem schuilen.
Hebreeuws: Westminster Leningrad Codex (publiek domein), zonder accenttekens. Nederlands: werkvertaling Nieuwe Psalmen, eerste websiteversie (2026).
Liedtekst
Couplet 1
De volken woelen tegen U, zij smeden plannen, maar voor niets. De koningen stellen zich op, tegen U en uw Gezalfde. Zij scheuren al uw banden stuk, uw touwen werpen zij van zich. Maar U zetelt in de hemel, U ziet hen aan en U lacht.
Refrein
Bij U is mijn schuilplaats, bij U vind ik mijn rust. Als alles om mij heen beweegt, bent U mijn vaste grond. Bij U is mijn schuilplaats, mijn toevlucht is bij U.
Couplet 2
Dan spreekt U tot hen in uw woede, uw toorn jaagt hen de schrik aan. U hebt uw Koning aangesteld, op Sion, uw heilige berg. U zegt tot Hem: “Jij bent mijn Zoon, vandaag heb Ik jou voortgebracht.” Jezus Christus, uw Gezalfde, aan Hem geeft U heel de aarde.
Refrein
Bij U is mijn schuilplaats, bij U vind ik mijn rust. Als alles om mij heen beweegt, bent U mijn vaste grond. Bij U is mijn schuilplaats, mijn toevlucht is bij U.
Couplet 3
U geeft uw Zoon een ijzeren staf, Hij breekt hen als aardewerk. U roept de koningen tot inzicht: “Wees verstandig, luister nu.” U roept hen op U te dienen, met ontzag voor U te staan. Want uw toorn kan snel ontvlammen, dan loopt hun weg ten einde.
Refrein
Bij U is mijn schuilplaats, bij U vind ik mijn rust. Als alles om mij heen beweegt, bent U mijn vaste grond. Bij U is mijn schuilplaats, mijn toevlucht is bij U.
Outro
Met ontzag wil ik U dienen, en met beven voor U juichen. Met ontzag wil ik U dienen, en met beven voor U juichen, en met beven voor U juichen, voor U juichen, voor U juichen! Gelukkig wie bij U schuilt!
Achter de woorden
De oorspronkelijke psalm
Psalm 2 begint met volken en machthebbers die zich verzetten tegen JHWH en zijn gezalfde. Hun verlangen om de banden af te werpen staat tegenover Gods koningschap: Hij zetelt in de hemel en stelt zijn koning aan op Sion. De dichter beschrijft niet alleen een strijd tussen menselijke machthebbers, maar vooral de vraag waar werkelijk gezag ligt.
De gezalfde (mashiach) is in de oorspronkelijke koninklijke context de door God aangestelde koning. In vers 7 wordt hij 'mijn zoon' genoemd. Die taal hoort bij het koningschap en Gods verhouding tot de koning. In de christelijke lezing krijgt de psalm daarnaast een messiaanse betekenis; het Nieuwe Testament betrekt de woorden op Jezus Christus.
De laatste verzen roepen koningen op om verstandig te worden en JHWH te dienen. De opmerkelijke woorden 'juich met beven' brengen vreugde en ontzag samen. Psalm 2 eindigt met een zegen voor allen die bij Hem schuilen.
Van tekst naar lied
Beven en Juichen volgt de beweging van de psalm: het woelen van de volken, Gods antwoord vanuit de hemel, de aangestelde koning, de waarschuwing en de oproep tot ontzag.
Het refrein, 'Bij U is mijn schuilplaats', komt voort uit het slot van vers 12. Door deze gedachte al eerder te laten terugkeren, wordt de psalm niet alleen verteld maar ook een persoonlijk gebed. De woorden 'vaste grond' en 'rust' zijn daarbij hedendaagse dichterlijke toepassingen, geen letterlijke formuleringen uit de Hebreeuwse tekst.
De titel is ontleend aan vers 11: vreugde bij God zonder het ontzag voor Hem te verliezen.
Vertaal- en bewerkingskeuzes
Het lied noemt 'Jezus Christus, uw Gezalfde' expliciet. Dat is een bewuste christelijke duiding van Psalm 2, aansluitend bij het gebruik ervan in het Nieuwe Testament, niet een letterlijke weergave van de Hebreeuwse tekst.
De uitspraak over de zoon in vers 7 en het beeld van de ijzeren staf in vers 9 blijven herkenbaar. De moeilijke Hebreeuwse formulering nashqu-var in vers 12 is niet rechtstreeks overgenomen. De uitleg ervan is betwist: onder andere 'kus de zoon' en een oproep tot oprechte hulde zijn verdedigd. De slotgedachte van de psalm, schuilen bij God, vormt daarom het hoorbare eindpunt van het lied.
Door de politieke en koninklijke taal van de oorspronkelijke psalm te verbinden met een persoonlijk refrein verschuift het perspectief, zonder de tegenstelling tussen menselijk verzet en Gods koningschap los te laten.
Overdenkingen bij Psalm 2
Psalm 2:1 · 3 min lezen
Wat mompelen de volken?
Dezelfde Hebreeuwse werkwoordstam klinkt in Psalm 1 en Psalm 2. Maar welke woorden blijven wijzelf herhalen?
Psalm 2:10–12 · 3 min lezen
Juichen met beven
Waarom brengt Psalm 2 vreugde en ontzag samen, juist wanneer machthebbers worden aangesproken?